Woordenlijst

Zie ook de kennisbank voor langere artikelen.

ISDE

Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing: Nederlandse regeling van RVO voor o.a. warmtepompen, isolatie en zonneboilers. Aanvraag na installatie via mijn.rvo.nl.

Salderen (salderingsregeling)

Regeling waarbij teruggeleverde stroom van zonnepanelen volledig mag worden verrekend met afgenomen stroom. Stopt per 1 januari 2027 in één keer (Wet beëindiging salderingsregeling). Vanaf 2027 geldt tot 2030 een wettelijk minimum terugleververgoeding van 50% van het kale leveringstarief, indicatief €0,04–€0,06 per kWh netto. Zelfconsumptie en opslag worden daardoor belangrijker.

Zelfconsumptie

Het percentage of volume zonne-energie dat je direct in huis gebruikt in plaats van terug te leveren aan het net. Hogere zelfconsumptie verkleint de impact van een lagere terugleververgoeding.

Terugleververgoeding

Vergoeding per kWh die je energieleverancier betaalt voor stroom die je aan het net teruglevert. Huidige marktspreiding (2026): rond €0 tot €0,15 per kWh, afhankelijk van leverancier. Vanaf 1 januari 2027 (einde salderingsregeling) geldt tot 2030 een wettelijk minimum van 50% van het kale leveringstarief — indicatief €0,04–€0,06 per kWh netto. Dat ligt doorgaans lager dan de all-in inkoopprijs van stroom (€0,24–€0,32/kWh in 2026).

Hybride warmtepomp

Warmtepomp die samenwerkt met een bestaande cv-ketel: bij kou springt de ketel bij. Vaak lagere investering dan volledig elektrisch; geschikt voor matig geïsoleerde woningen.

All-electric warmtepomp

Warmtepomp die de gasketel volledig vervangt. Vereist meestal goede isolatie en lage-temperatuur afgifte; huis wordt aardgasvrij voor verwarming.

Rc-waarde

Thermische weerstand van een constructie (m²·K/W); hogere Rc betekent betere isolatie. Bij ISDE-isolatie zijn minimale Rc-eisen en meetmethoden van belang voor subsidie.

Wp (wattpiek)

Nominaal vermogen van een zonnepaneel onder standaard testomstandigheden. Het werkelijke jaarrendement in kWh hangt af van oriëntatie, schaduw en weer.

Brandstoftransitieverplichting (BTV)

Nederlandse wettelijke verplichting (per 1 januari 2026) voor brandstofleveranciers om een oplopend deel van hun verkopen te verduurzamen, via de aankoop van ERE-emissiereductie-eenheden. Nationale uitvoering van RED III (EU). Opvolger van het HBE-systeem. Particulieren kunnen meedelen door via een inboekdienstverlener thuis geladen kWh te laten registreren.

ERE (Emissiereductie-eenheid)

Meeteenheid onder de Brandstoftransitieverplichting: één ERE staat voor 1 kg CO₂-eq vermindering. Vervangt per 2026 de eerdere HBE (Hernieuwbare Brandstofeenheid) — elke HBE wordt omgezet in 46 ERE. ERE-eenheden worden via een inboekdienstverlener op de markt verhandeld; particuliere laadpaal-eigenaren ontvangen daar een vergoeding voor.

ERE-vergoeding (thuislaadpaal)

Marktvergoeding voor particulieren met een thuislaadpaal onder de Brandstoftransitieverplichting — géén ISDE-subsidie. Richtlijn circa €0,10 per kWh (VER / ANWB), indicatief €300–€500/jaar voor gemiddeld gebruik. NEa rekent voor particulieren een vast hernieuwbaar aandeel van 50,5% (2026); bij bewezen 100% groene stroom tellen alle geladen kWh mee. Registreer vóór mei 2026 voor terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026.

MID-geijkte meter

Elektriciteitsmeter in een laadpaal die voldoet aan de Europese Measuring Instruments Directive (MID). Nauwkeurigheid is voorwaarde voor de ERE-vergoeding: zonder MID-meter kan een inboekdienstverlener de geladen kWh niet betrouwbaar laten meetellen. Let op: vanaf 1 januari 2027 moet de MID-meter in de laadpaal zelf zitten — constructies met een MID-meter buiten de laadpaal worden vanaf dan niet meer geregistreerd.

Inboekdienstverlener

Erkende tussenpersoon die voldoet aan de drempelcriteria van de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa: minimaal 2 miljoen kWh of 200 machtigingen) en namens particulieren de thuis geladen kWh registreert. De dienstverlener verkoopt de bijbehorende ERE-emissiereductie-eenheden op de markt en keert jou een vergoeding uit. Sommige energieleveranciers bieden het zelf aan.

Thuisbatterij

Oplaadbaar energieopslagsysteem voor in of bij een woning. Slaat stroom op van zonnepanelen of het net en geeft die later af voor eigen verbruik. Gangbare capaciteit voor huishoudens: 3–15 kWh. Levensduur: typisch 10–15 jaar.

Stekkerbatterij

Plug-and-play thuisbatterij die je in een geaard stopcontact steekt zonder vaste installatie. Als veiligheidsrichtlijn geldt circa 800 W maximaal uitgangsvermogen — gebaseerd op de Europese RfG-netcode (EU 2016/631) en de belastbaarheid van een standaard eindgroep, niet op een expliciete NEN 1010-grenswaarde. Terugleveren naar het net is wettelijk niet toegestaan zonder vaste netinjectie-melding.

kWh (kilowattuur)

Eenheid van energie. 1 kWh = vermogen van 1 kilowatt gedurende 1 uur. Gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt 2.500–3.500 kWh elektriciteit per jaar; PV-installatie van 10 panelen levert ca. 3.500 kWh/jaar.

LFP (LiFePO4)

Lithium-IJzer-Fosfaat: chemie voor batterijcellen die in 2026 de standaard is voor thuisbatterijen. Veiliger en lagere brandrisico dan NMC, langere cyclusduur (typisch 6.000 cycli tot 70% restcapaciteit), geen kobalt nodig.

NMC (Nikkel-Mangaan-Kobalt)

Alternatieve batterij-chemie met hogere energiedichtheid dan LFP maar hoger thermisch risico. Voor thuisbatterijen in NL minder gebruikelijk in 2026; vaker in elektrische auto’s en draagbare powerstations.

BMS (Battery Management System)

Elektronica in een batterij die laden, ontladen, temperatuur, balans tussen cellen en veiligheid bewaakt. Cruciaal voor levensduur en brandveiligheid; getoetst aan de veiligheidsnorm NEN-EN-IEC 62619 (een veelgebruikte steunnorm voor CE-conformiteit, niet als zodanig wettelijk verplicht).

AC-gekoppelde thuisbatterij

Batterij die via een eigen interne omvormer op de wisselstroom-zijde van de huisinstallatie wordt aangesloten. Omvormer-agnostisch (werkt met elke PV-omvormer) — gemakkelijker achteraf toe te voegen. Conversieverlies typisch 10–15% per cyclus.

DC-gekoppelde thuisbatterij

Batterij die rechtstreeks aan de gelijkstroom-zijde van een hybride PV-omvormer hangt. Hoogste efficiëntie (~5–8% verlies), minder conversiestappen, maar vereist compatibele omvormer.

Hybride omvormer

Omvormer die zowel de PV-installatie als de thuisbatterij in één apparaat aanstuurt. Geschikt voor nieuwbouw of volledige vernieuwing. Voordelen: hogere efficiëntie en minder componenten. Nadeel: bij defect is er één single point of failure.

Zelfconsumptie-percentage

Aandeel van je zelf opgewekte zonnestroom dat je direct in huis gebruikt (zonder eerst terug te leveren). Zonder batterij typisch 30%; met een passende thuisbatterij richting 70–80%.

EPEX-spot

Day-ahead elektriciteitsmarkt waar uurtarieven voor de volgende dag worden vastgesteld. Dynamische energiecontracten (Tibber, Frank Energie, ANWB, Greenchoice Dynamic) volgen deze prijs. Thuisbatterijen kunnen rendement halen door te laden in lage-prijs-uren en te ontladen in piekuren.

Onbalansmarkt

Spotmarkt voor real-time vraag/aanbod-correcties op het Nederlandse elektriciteitsnet (gefacieerd door TenneT). Geavanceerde thuisbatterijen of energy-management systemen kunnen extra inkomsten verdienen door deelname; voor particulieren meestal via een aggregator of energieleverancier.

V2H / V2G (Vehicle-to-Home / Vehicle-to-Grid)

Concept waarbij een elektrische auto fungeert als reservoir van energie voor het huis (V2H) of het net (V2G). Vereist een geschikte laadpaal en EV. In Nederland 2026 nog beperkt beschikbaar; relevant voor toekomstige integratie met thuisbatterijen.

NEN 1010

Nederlandse norm voor elektrische laagspanningsinstallaties, primair gericht op erkende installateurs. Bepaalt onder andere de eisen voor groep, bedrading, stopcontacten en aansluitvoorwaarden van energieopslag, en verbiedt in beginsel terugleveren via een stopcontact. NEN 1010 noemt géén expliciete 800 W-grens voor stekkerbatterijen — die richtlijn komt uit de Europese RfG-netcode (EU 2016/631). Vaste thuisbatterijen vereisen installatie door een erkende monteur met netbeheerder-melding.

NTA 8800

Nederlandse technische afspraak voor de energieprestatie van gebouwen (sinds 2021 vervanger van EPC). Wordt gebruikt voor energielabels en ISDE-toetsing op woningniveau. Niet direct van toepassing op losse thuisbatterijen, wel op gehele woninginstallaties.

NEN-EN-IEC 62619

Internationale veiligheidsnorm (IEC 62619, in Nederland overgenomen als NEN-EN-IEC 62619) voor secundaire lithium-cellen in stationaire toepassingen — inclusief thuisbatterijen. Een veelgebruikte geharmoniseerde steunnorm om CE-conformiteit aan te tonen — niet als zodanig wettelijk verplicht (CE loopt o.a. via de Batterijverordening (EU) 2023/1542, de laagspanningsrichtlijn en EMC). Stelt eisen aan elektrische, thermische en mechanische veiligheid.